Kaza sonrası o meşhur bekleme süreci bitti, telefonunuza bir mesaj geldi veya e-posta kutunuza o dosya düştü: Eksper Raporu. Büyük bir merakla ve biraz da gerginlikle açtınız. Ancak o da ne? Aracınızdaki hasar gerçekte olduğundan çok daha düşük gösterilmiş ya da kusur oranları sizin yaşadığınız gerçeklikle hiç örtüşmüyor. O an hissettiğiniz o “haksızlığa uğramışlık” duygusunu, Nur Sigorta olarak ofisimizde ağırladığımız yüzlerce danışanımızdan çok iyi biliyoruz.
Peki, şimdi ne olacak? “Eksper ne dediyse o mu?” diyeceksiniz yoksa hakkınızı aramanın bir yolu var mı? Hemen peşin söyleyelim: Eksper raporu kutsal bir metin değildir; teknik bir görüştür ve hatalı olduğu düşünüldüğünde itiraz yolu sonuna kadar açıktır.
Bu rehberde, bir sigorta uzmanı titizliğiyle ama yan koltuğunuzda oturan bir dost samimiyetiyle; eksper raporuna nasıl itiraz edileceğini, yasal haklarınızı ve bu süreçte cebinizi koruyacak stratejileri anlatacağız. Hazırsanız, sigortacılık dünyasının en teknik ama en hayati konularından birine derinlemesine dalıyoruz.
Eksper Raporu Neden Beklediğinizden Farklı Gelir?
Birçok insan, eksperi sigorta şirketinin bir çalışanı sanır. Aslında eksperler, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) üzerinden atanan, bağımsız ve tarafsız olması gereken teknik uzmanlardır. Ancak unutmayın ki onlar da insan. Bazen gözden kaçan bir detay, bazen yedek parça fiyatlarındaki anlık değişimler veya piyasa değerinin (rayiç bedel) yanlış analiz edilmesi, raporun gerçeklikten kopmasına neden olabilir.
Eksper raporu ile sizin beklentiniz arasındaki fark genellikle şu üç noktada düğümlenir:
-
Kusur Oranı Dağılımı: Siz %0 kusurlu olduğunuzu düşünürken raporun %50-%50 veya %100 kusuru size vermesi.
-
Hasar Tutarı ve Yedek Parça Seçimi: Servisin “orijinal” dediği parçaya eksperin “eşdeğer” veya “çıkma” yazması, işçilik saatlerini düşük tutması.
-
Rayiç Bedel Tespiti: Aracınızın pert (total hasar) olduğu durumlarda, piyasa değerinin olması gerekenin çok altında belirlenmesi.
Eğer bu durumlardan birini yaşıyorsanız, “sağlık olsun” deyip geçmek yerine süreci başlatma vaktiniz gelmiş demektir.
İlk Adım: Eksperle İletişim ve Bilgi Talebi
İtiraz süreci genellikle kağıt üzerinde başlar ama ilk kurşunu iletişimle atmak her zaman daha hızlı sonuç verir. Raporu elinize aldığınızda ilk yapmanız gereken, raporu düzenleyen eksperle doğrudan iletişime geçmektir.
Eksperler bazen çok yoğun oldukları için bazı detayları atlayabilirler. Örneğin, aracınızdaki bir aksesuarın değerini veya kazadan hemen önce yaptırdığınız bir bakımın etkisini hesaba katmamış olabilirler. Eksperi arayıp; “Raporunuzdaki şu teknik detayda bir eksiklik olduğunu düşünüyorum, elimde şu belgeler/fotoğraflar var, tekrar gözden geçirebilir miyiz?” demek, resmi itiraz yollarına girmeden sorunu çözebilir.
Unutmayın; eksper raporu sisteme “kesinleşmiş” olarak düşmeden önce revize edilebilir. Bu yüzden vakit kaybetmeden dosyayı inceleyen eksperle köprü kurmak, en profesyonel başlangıçtır.
Resmi İtiraz Süreci: Sigorta Şirketine Başvuru
Eğer eksperle yaptığınız görüşmeden bir sonuç alamadıysanız, artık resmiyet kazanma vaktidir. İkinci adım, sigorta şirketinize yazılı bir “İtiraz Dilekçesi” sunmaktır.
Bu dilekçe sıradan bir şikayet yazısı olmamalıdır. Nur Sigorta olarak biz, müşterilerimize bu aşamada “teknik veriyle konuşmalarını” öneriyoruz. Dilekçenizde şunlar mutlaka bulunmalı:
-
Dosya numarası ve plaka bilgisi.
-
Raporun hangi maddesine, neden itiraz ettiğinizin net açıklaması.
-
Eğer rayiç bedele (piyasa değeri) itiraz ediyorsanız; sarı siteden veya benzeri platformlardan aracınızın emsallerine dair 3-4 farklı ilan örneği.
-
Eğer parça fiyatına itiraz ediyorsanız; yetkili servisten alınmış kaşeli bir proforma fatura.
Sigorta şirketleri genellikle bu tür itirazları incelemekle yükümlüdür. Şirket, itirazınızı haklı bulursa eksperden ek rapor (zeyilname) isteyebilir veya dosyayı başka bir uzmana inceletebilir.
SBM Üzerinden Kusur Oranına İtiraz: 5 İş Günü Kuralı
Eğer itirazınız hasar tutarına değil de, “Kusur Oranı”na ise (yani kaza tespit tutanağındaki suç dağılımına), burada zamanla yarışıyorsunuz demektir. SBM (Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi) üzerinden yayınlanan kusur oranlarına itiraz etmek için sadece 5 iş günü süreniz vardır.
Bu süre içinde sigorta şirketiniz aracılığıyla veya e-Devlet/SBM üzerinden “Kusur Oranı İtirazı” yapabilirsiniz. Eğer 5 gün geçtiyse ve sistemdeki kusur oranı kesinleştiyse, artık bu yolu kullanamazsınız; tek çareniz Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkeme yolu olacaktır. Bu yüzden kaza sonrası telefonunuza gelen SBM mesajlarını asla ihmal etmeyin.
Sigorta Tahkim Komisyonu: En Güçlü Silahınız
Diyelim ki sigorta şirketi itirazınızı reddetti. Birçok insan bu noktada pes eder. Oysa asıl hak arama süreci burada başlar. Sigorta Tahkim Komisyonu, sigortalı ile sigorta şirketi arasındaki uyuşmazlıkları mahkemeden çok daha hızlı (genellikle 4-8 ay içinde) ve kesin olarak çözen yasal bir kurumdur.
Tahkim Komisyonu’na Başvuru Şartları:
-
Önce sigorta şirketine yazılı olarak başvurmuş olmalısınız.
-
Şirket başvurunuzu reddetmiş olmalı veya 15 gün içinde cevap vermemiş olmalı.
Tahkim süreci başladığında, komisyon bağımsız bir hakem atar. Bu hakem, gerekirse dosyayı yeniden incelemesi için tarafsız bir bilirkişi görevlendirir. Bilirkişinin “Evet, eksper hata yapmış, hasar 50 bin değil 80 bin TL olmalı” demesi durumunda, komisyon kararı sigorta şirketi için bağlayıcıdır. Yani o parayı size tıkır tıkır ödemek zorunda kalırlar.
Kendi Eksperinizi Atama Hakkı (Eksper Tayini)
Birçok sürücünün bilmediği, ama yasaların bize sunduğu harika bir hak daha var: Kendi eksperinizi seçebilirsiniz!
Sigorta poliçesi genel şartlarına göre, eğer sigorta şirketinin atadığı eksperin raporunu taraflı buluyorsanız, masrafını kendiniz karşılamak kaydıyla bağımsız bir eksper tayin edebilirsiniz. Bu ikinci eksperin raporu ile ilk rapor arasında ciddi fark varsa, üçüncü bir “Hakem Eksper” atanır ve onun kararı nihai kabul edilir.
“Kendi cebimden neden eksper parası ödeyeyim?” diye düşünebilirsiniz. Ancak bazen 5-10 bin TL’lik bir eksper masrafı, size 100 bin TL’lik bir hasar farkı veya pert bedeli farkı kazandırabilir. Bu, profesyonel bir yatırım gibidir.
Araç Değer Kaybı ve Eksper Raporu İlişkisi
Eksper raporuna itiraz etmenin bir diğer önemli sebebi de “Araç Değer Kaybı” tazminatıdır. Eğer eksper raporunda parçalar yanlış yazılırsa veya hasar boyutu düşük gösterilirse, bu durum ileride alacağınız değer kaybı tutarını da düşürecektir.
Değer kaybı hesaplaması yapılırken eksperin sisteme girdiği veriler (boyanan parça, değişen parça, km bilgisi vb.) baz alınır. Bu yüzden, sırf “araba bir an önce çıksın” diye hatalı bir eksper raporuna göz yummak, ileride cebinize girecek binlerce liralık değer kaybı tazminatından vazgeçmek anlamına gelebilir.
İtiraz Sürecinde Dikkat Edilmesi Gereken Teknik Detaylar
İtiraz ederken duygularınızla değil, belgelerle hareket edin. Bir sigorta uzmanı olarak en sık gördüğüm hata, sürücülerin sadece “Bence bu çok az” demesidir. “Bence” kelimesi sigortacılıkta bir karşılık bulmaz. Onun yerine şu verileri kullanın:
-
Piyasa Analizi: Aracınızın kaza tarihindeki km, donanım ve hasar geçmişine en yakın 5 ilanın çıktısını alın.
-
Yetkili Servis Görüşü: Servis danışmanınızdan, eksperin “onarım” dediği parçanın neden “değişim” gerektirdiğine dair teknik bir not isteyin. (Güvenlik gerekçesiyle onarılamayacak parçalar, itirazın en güçlü noktasıdır).
-
Parça Numaraları: Eksperin yazdığı “muadil” parçanın, aracınızın garantisini bozup bozmadığını kontrol edin.
Nur Sigorta: Hasar Sürecinde Yol Arkadaşınız
Biz Nur Sigorta olarak, müşterilerimize sadece poliçe satmıyoruz; hasar anında o zorlu yolu birlikte yürüyoruz. Eksper raporunuz geldiğinde bize bir kopyasını gönderin.
Ekibimiz raporu incelesin, piyasa verileriyle karşılaştırsın ve eğer bir hata varsa; itiraz dilekçenizin yazılmasından Tahkim Komisyonu sürecine kadar size profesyonel rehberlik etsin. İstanbul trafiğinde kaza yapmak zaten stresli bir süreç, bir de bürokrasiyle tek başınıza boğuşmanıza gerek yok.
Sigorta poliçesi, hasar anında size ödeme yapılacağına dair verilmiş bir sözdür. Bizim görevimiz, o sözün eksiksiz yerine getirilmesini sağlamaktır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Eksper raporuna itiraz süresi ne kadardır?
Hasar tutarına veya rayiç bedele itiraz için belirli bir kısıtlama yoktur (yasal zamanaşımı süresi içinde yapılabilir), ancak hasar dosyası kapanmadan itiraz etmek süreci çok daha kolaylaştırır. Kusur oranına itiraz için ise SBM üzerinden 5 iş günü sınırınız olduğunu unutmayın.
2. İtiraz edersem dosyamın sonuçlanması gecikir mi?
Evet, teknik olarak bir miktar gecikir. Ancak bazen 1-2 hafta beklemek, binlerce liralık hak kaybını önlemek için değerdir. Eğer aceleniz varsa ve araç servisteyse, hasarı kaskonuzdan karşılayıp (eğer varsa) rücu yoluyla itiraz sürecine devam etmek bir seçenek olabilir.
3. Eksper raporuna itiraz için avukat tutmalı mıyım?
Basit itirazlar ve sigorta şirketiyle yapılan görüşmeler için gerek olmayabilir. Ancak olay Sigorta Tahkim Komisyonu’na veya mahkemeye taşınacaksa, bir avukatla veya uzman bir sigorta danışmanıyla ilerlemek, hak kaybı yaşamamanız adına önemlidir.
4. Sigorta şirketi itirazımı reddederse ne yapabilirim?
Eğer şirket reddederse, tek ve en etkili yolunuz Sigorta Tahkim Komisyonu‘na başvurmaktır. Buradan çıkacak karar mahkeme ilamı niteliğindedir ve şirket buna uymak zorundadır.
5. Hasarlı aracımı eksper raporu kesinleşmeden tamir ettirebilir miyim?
Bunu kesinlikle önermiyoruz. Eğer eksperle mutabık kalmadan tamire başlarsanız, sonradan “burada şu da vardı” diyerek ek talepte bulunmanız çok zorlaşır. Eksper raporu kesinleşmeden veya en azından itirazınız sonuçlanmadan araca dokunulmamalıdır.
6. Eksper masraflarını kim öder?
Sigorta şirketinin atadığı eksperin ücretini sigorta şirketi öder. Ancak siz kendi bağımsız eksperinizi tayin etmek isterseniz, onun ücretini sizin karşılamanız gerekir. Tahkim sürecinde haklı çıkarsanız, bazı masrafları karşı taraftan talep etme hakkınız doğabilir.
Sonuç ve Paylaşım
Hakkınızı aramak, sistemin daha sağlıklı işlemesini sağlar. Eksper raporuna itiraz etmek sizin en doğal yasal hakkınızdır. Unutmayın ki sigorta şirketleri ticari işletmelerdir ve bazen “hata” payı onların lehine işleyebilir. Bu noktada uyanık olmak, belge toplamak ve profesyonel destek almak sizi finansal olarak korur.