Güvence Hesabı, sigortasız araç halinde yalnızca bedensel zararları karşılar; aracınızda oluşan maddi hasar kapsam dışındadır. Bu, konudaki en yaygın yanlış bilgidir. Aracınızın onarım bedeli için başvurulacak yerler kendi kaskonuz ya da doğrudan kusurlu sürücü ve araç işletenidir. Buna karşılık yaralanma ve ölüm hallerinde Güvence Hesabı güçlü ve yeterince bilinmeyen bir korumadır; başvuru ücretsizdir ve zamanaşımı öğrenme tarihinden itibaren iki yıldır.
Kırmızı ışıkta duruyorsunuz. Arkadan çarpıyorlar. Kusur tamamen karşı tarafta.
Tutanak tutuluyor ve sonra o cümleyi duyuyorsunuz: “Aracın trafik sigortası yok.”
Bu noktada sık duyulan bir tavsiye devreye giriyor: “Güvence Hesabı’na başvur, devlet öder.”
Bu tavsiye, kısmen doğru ve önemli bir kısmı yanlış.
Bu yazıda Güvence Hesabı’nın neyi karşılayıp neyi karşılamadığını, aracınızın hasarı için gerçekte ne yapmanız gerektiğini ve başvuru sürecini anlatıyoruz.
🔴 Önce en kritik bilgi
Doğrudan söylemek gerekiyor.
Güvence Hesabı, sigortasız araç halinde aracınızın maddi hasarını karşılamaz.
Bir hukukçu bunu makalesinde başlık yapmış: “En çok yanlış bilinen nokta: araç hasarı karşılanmaz.”
Ve gerekçesi kanun metninden geliyor. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 14. maddesinin sistematiği incelendiğinde ortaya çıkan ayrım şudur: kaçan araç ve sigortasız araç hâllerinde Hesap yalnızca bedensel zararlardan sorumludur.
Kaynaklarda bu, tutarlı biçimde tekrarlanıyor: Hesap; ölüm, sakatlanma ve tedavi giderlerinden oluşan bedensel zararları karşılar. Araç hasarı, çekici ücreti ve değer kaybı gibi maddi zararlar teminat dışıdır.
Yani pratikte ne demek?
Arkadan çarpan sigortasız araç nedeniyle:
| Zarar | Güvence Hesabı |
|---|---|
| Aracınızın kaporta hasarı | ❌ Kapsam dışı |
| Değer kaybı | ❌ Kapsam dışı |
| Çekici ücreti | ❌ Kapsam dışı |
| Manevi tazminat | ❌ Kapsam dışı |
| Yaralanma, tedavi gideri | ✅ Kapsamda |
| Sürekli sakatlık | ✅ Kapsamda |
| Ölüm ve destekten yoksun kalma | ✅ Kapsamda |
Bu ayrımı baştan bilmek, haftalarca yanlış kapı çalmayı önler.
Güvence Hesabı nedir?
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 14. maddesiyle kurulmuş bir güvence mekanizmasıdır.
Türkiye Sigorta Birliği nezdinde faaliyet gösterir ve kaynaklarda belirtildiği üzere trafik sigortası primlerinden kesilen katılma paylarıyla finanse edilen kolektif bir yapıdır.
Yani fonun kaynağı, sigortasını yaptıran herkesin ödediği primdir.
Hangi beş halde devreye girer?
Kanunun 14. maddesinin ikinci fıkrasına göre:
- Çarpan aracın tespit edilememesi — “faili meçhul” veya kaçan araç kazaları → bedensel zararlar
- Kazaya neden olan aracın zorunlu trafik sigortasının hiç yaptırılmamış olması → bedensel zararlar
- Çalınmış veya gasp edilmiş araç → bedensel zararlar
- Sigorta şirketinin iflası veya ruhsatlarının iptali → maddi zararlar dahil
- Yeşil Kart uygulamaları
🟡 Dördüncü madde: tek istisna
Dikkatli okunması gereken satır bu.
Kaynaklardaki ifade: bu kuralın tek istisnası, sigorta şirketinin iflası veya ruhsatlarının iptalidir. Bu hâlde Hesap, şirketin poliçeden doğan yükümlülüklerini maddî zararlar dâhil devralır.
Aradaki fark önemli:
| Durum | Maddi hasar |
|---|---|
| Karşı tarafın hiç sigortası yoktu | ❌ Kapsam dışı |
| Karşı tarafın sigortası vardı, şirket battı | ✅ Kapsamda |
Dolayısıyla karşı tarafın poliçesi olduğu halde şirketin faaliyetine son verilmişse, aracınızın hasarı için Güvence Hesabı’na başvurulabilir.
Bu nedenle ilk adım şudur: karşı tarafın gerçekten sigortasız mı olduğunu, yoksa şirketinin mi tasfiye edildiğini öğrenin. İki durum farklı sonuç doğurur.
Bir not daha
Kaynaklarda, kanunun Cumhurbaşkanına eşyaya gelecek zararların kısmen veya tamamen Hesaptan karşılanmasına karar verme yetkisi tanıdığı, ancak bu yetkinin bugüne kadar genel nitelikte kullanılmadığı belirtilmektedir.
Yani maddi hasarın kapsama alınması hukuken mümkün, ancak hâlihazırda geçerli bir uygulama değil.
Peki aracımın hasarı için ne yapacağım?
Üç yol var ve ikisi gerçekten işler.
1. Kendi kaskonuz
Kasko poliçeniz varsa, hasarınız buradan karşılanabilir.
Ancak bir hesap yapmak gerekiyor: kaskodan hasar bildirmek, hasarsızlık indiriminizi etkileyebilir.
Burada kritik bir ayrıntı var: kusur tamamen karşı taraftaysa, sigorta şirketiniz ödediği tutarı kusurlu tarafa rücu eder. Bu durumda indirim kaybı yaşanmaması gerekir — ancak uygulama poliçeden poliçeye değişebildiği için hasar bildirmeden önce teyit edilmelidir.
Hasarsızlık indirimi mekanizmasını cam değişimi yazımızda ele almıştık.
Kasko teminatları hakkında genel bilgi için kasko sayfamıza göz atabilirsiniz.
2. Kusurlu sürücü ve araç işletenine karşı talep
Bu, maddi hasarın asıl muhatabıdır.
Kaynaklarda belirtildiği üzere: sigortasız aracın neden olduğu kazalarda zarar gören kişi, sadece Güvence Hesabı’na değil, doğrudan kusurlu sürücüye ve araç malikine karşı da tazminat davası açabilir.
Ve önemli bir ayrıntı: sürücü ile araç işleteni ayrı ayrı sorumludur. Çoğu zaman bunlar farklı kişilerdir ve her ikisine birden yönelmek, tahsil olasılığını artırır.
Talep önce yazılı olarak iletilir; sonuç alınamazsa dava yoluna gidilir.
3. Güvence Hesabı — yalnızca bedensel zarar için
Kazada yaralanma varsa bu yol ayrıca ve paralel olarak işletilir.
Kaynaklarda uygulamadaki sıra şöyle tarif ediliyor: önce Güvence Hesabı’na başvuru, sonrasında fail hakkında dava açma.
Bedensel zarar: Güvence Hesabı’nın güçlü olduğu alan
Kapsam dışını netleştirdikten sonra, kapsam içinin ne kadar değerli olduğunu söylemek gerekiyor.
Bir hukukçunun değerlendirmesi: Güvence Hesabı, sigorta koruması bulunmayan trafik kazası mağdurlarının bedensel zararları bakımından güçlü ancak yeterince bilinmeyen bir güvencedir.
Neleri karşılar?
- Tedavi giderleri
- Geçici iş göremezlik
- Sürekli sakatlık tazminatı
- Ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı
- Cenaze masrafları
Kaynaklarda, sigortasız veya plakası tespit edilemeyen araçlarda sakatlık tazminatının ve ölümlü kazalarda destekten yoksun kalma tazminatının doğrudan Güvence Hesabı tarafından ödendiği belirtilmektedir.
Limitler
Ödemeler, kaza tarihindeki zorunlu trafik sigortası limitleri çerçevesinde yapılır.
Bu limitler her yıl güncellendiği için, geçerli tutar kaza tarihine göre belirlenir.
Motosikletler
Sık karşılaşılan bir durum olduğu için belirtmek gerekiyor: kaynaklarda zorunlu trafik sigortası bulunmayan motosikletlerin sebep olduğu bedensel zararların da Güvence Hesabı kapsamında olduğu belirtilmektedir.
Başvuru süreci
Nasıl yapılır?
Kaynaklarda belirtildiği üzere başvuru, Güvence Hesabı’nın resmi internet sitesi üzerinden veya yazılı dilekçeyle yapılabilir.
Ve önemli bir bilgi: başvuru ücretsizdir.
⏳ İki kritik süre
1. Zamanaşımı: Kaynaklarda başvuru zamanaşımının öğrenme tarihinden itibaren iki yıl olduğu belirtilmektedir.
2. Başvuru dava şartıdır. Bu, atlanması halinde davanın usulden reddine yol açabilecek bir husustur. Yani doğrudan dava açmadan önce Güvence Hesabı’na başvurulmuş olması gerekir.
Gerekli belgeler
Kaynaklarda uyarı net: belgeler eksiksiz gönderilmezse süreç uzar.
Genellikle istenenler:
- Kaza tespit tutanağı — polis tarafından düzenlenmiş veya taraflarca imzalanmış
- Araç ruhsatı fotokopisi
- Sürücü belgesi fotokopisi
- Karşı aracın sigortasız olduğunu gösteren kayıt
- Tedaviye ilişkin tüm belgeler — epikriz, raporlar, faturalar
- Sakatlık varsa sağlık kurulu raporu
- Ölüm halinde veraset ilamı ve nüfus kayıtları
- Hasar fotoğrafları, varsa kamera kaydı ve tanık beyanları
- Banka hesap bilgileri
Başvuru sonrasında Güvence Hesabı tarafından inceleme yapılır ve zarar kalemleri belirlenir.
Ödeme sonrası ne oluyor?
Bu ayrıntı, sigortasız araç kullanmanın sonucunu gösteriyor.
Kaynaklarda belirtildiği üzere: Hesap, yaptığı ödemeler için sorumlulara rücu eder — sigortasız aracın işletenine ve sürücüsüne, çalıntı araç kazalarında ise çalan veya gasp edene.
Yani ödeme mağdura yapılır, ancak sigortasız sürücü sorumluluktan kurtulmaz.
Kaza anında yapılacaklar
Bu bölüm, sonrasındaki her adımı kolaylaştırır.
- Tutanak tutturun. Mümkünse resmi tutanak; değilse taraflarca imzalanmış tutanak.
- Karşı tarafın kimlik, ehliyet ve ruhsat bilgilerini kaydedin. Fotoğraflayın.
- Araç işletenini öğrenin. Sürücü ile ruhsat sahibi farklı olabilir — her ikisinin bilgisi gerekir.
- Bol fotoğraf çekin. Hasar, konum, plaka, yol durumu.
- Tanık bilgisi alın.
- Yaralanma varsa mutlaka sağlık kuruluşuna gidin ve kayıt oluşturun — hafif de olsa.
- Kamera kaydı olabilecek yerleri not edin.
Üçüncü madde özellikle önemlidir ve sık atlanır. Maddi hasar talebinde sürücü ile işleten ayrı ayrı sorumlu olduğundan, ikisinin de bilgisi gerekir.
Altıncı madde ise şu nedenle kritik: kaza anında önemsiz görünen bir yaralanma sonradan belirti verebilir ve kayıt yoksa ilişkilendirmek zorlaşır.
Bu durumdan korunmak
Sigortasız araçla karşılaşmak elinizde değil. Ancak sonucunu hafifletmek mümkün.
Kasko
Karşı taraf sigortasızsa aracınızın hasarı için en hızlı çözüm kendi kaskonuzdur. Dava süreci aylar sürebilirken, kasko hasarı günler içinde görülür.
Poliçenizdeki ek teminatlar
Bazı kasko poliçelerinde, karşı tarafın sigortasız olduğu durumlara ilişkin ek teminatlar bulunabilir. Poliçenizde bu tür bir teminat olup olmadığını öğrenmek yararlıdır.
Ferdi kaza ve sağlık teminatları
Bedensel zarar tarafında Güvence Hesabı devrede olsa da, süreç zaman alır. Kendi ferdi kaza veya sağlık teminatınız bu dönemde işlev görebilir.
Zorunlu trafik sigortası kapsamı hakkında genel bilgi için trafik sigortası sayfamıza göz atabilirsiniz.
Sık yapılan dört hata
- Araç hasarı için Güvence Hesabı’na başvurup beklemek. Kapsam dışı olduğu için sonuç alınamaz ve zaman kaybedilir.
- Yalnızca sürücüye yönelmek. Araç işleteni de sorumludur ve çoğu zaman farklı kişidir.
- Hafif yaralanmayı kayda geçirmemek. Sonradan ortaya çıkan şikâyetin ilişkilendirilmesi zorlaşır.
- Zamanaşımını kaçırmak. Öğrenme tarihinden itibaren iki yıl.
Özetle
Karşı taraf sigortasız çıktığında, Güvence Hesabı devreye girer — ancak sanıldığı gibi değil.
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 14. maddesi kapsamında, sigortasız araç ve kaçan araç hâllerinde Hesap yalnızca bedensel zararlardan sorumludur. Aracınızın kaporta hasarı, değer kaybı, çekici ücreti ve manevi tazminat kapsam dışındadır.
Bunun tek istisnası, karşı tarafın sigorta şirketinin iflası veya ruhsatının iptalidir; bu halde Hesap, poliçeden doğan yükümlülükleri maddi zararlar dahil devralır.
Aracınızın hasarı için iki yol işler: kendi kaskonuz ve kusurlu sürücü ile araç işletenine karşı doğrudan talep. Sürücü ve işleten ayrı ayrı sorumlu olduğundan, her ikisine birden yönelmek tahsil olasılığını artırır.
Buna karşılık bedensel zarar tarafında Güvence Hesabı, hukukçuların ifadesiyle güçlü ancak yeterince bilinmeyen bir güvencedir. Tedavi giderleri, sürekli sakatlık ve ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı kaza tarihindeki limitler çerçevesinde karşılanır.
Başvuru ücretsizdir, resmi site veya dilekçeyle yapılabilir, zamanaşımı öğrenme tarihinden itibaren iki yıldır ve başvuru dava şartı niteliği taşır.
Son olarak: Hesap yaptığı ödemeyi sigortasız araç sahibine ve sürücüsüne rücu eder. Sigortasız araç kullanmanın mali sonucu ortadan kalkmaz.
Mevcut kasko ve trafik poliçenizin bu tür durumlarda sağladığı korumayı birlikte değerlendirmek isterseniz, bize ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Güvence Hesabı aracımın hasarını öder mi?
Sigortasız araç halinde hayır. Kaynaklarda, kaçan araç ve sigortasız araç hâllerinde Hesabın yalnızca bedensel zararlardan sorumlu olduğu; araç hasarı, çekici ücreti ve değer kaybı gibi maddi zararların teminat dışı kaldığı belirtilmektedir.
Hiç mi maddi hasar ödemez?
Bir istisna vardır. Karşı tarafın sigorta şirketinin iflası veya ruhsatının iptali halinde Hesap, şirketin poliçeden doğan yükümlülüklerini maddi zararlar dahil devralır. Bu nedenle karşı tarafın gerçekten sigortasız mı olduğu, yoksa şirketinin mi tasfiye edildiği önce netleştirilmelidir.
O zaman aracımın hasarını kim öder?
İki yol vardır: kendi kasko poliçeniz veya doğrudan kusurlu sürücü ile araç işletenine karşı talep. Kaynaklarda zarar görenin yalnızca Güvence Hesabı’na değil, kusurlu sürücüye ve araç malikine karşı da tazminat davası açabileceği belirtilmektedir.
Güvence Hesabı neleri karşılar?
Ölüm, sakatlanma ve tedavi giderlerinden oluşan bedensel zararları. Sakatlık tazminatı ve ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı doğrudan Hesap tarafından ödenir. Ödemeler kaza tarihindeki zorunlu trafik sigortası limitleri çerçevesinde yapılır.
Başvuru nasıl yapılır, ücretli mi?
Başvuru ücretsizdir ve Güvence Hesabı’nın resmi internet sitesi üzerinden veya yazılı dilekçeyle yapılabilir. Belgeler eksiksiz gönderilmezse sürecin uzayacağı belirtilmektedir.
Ne kadar süre içinde başvurmalıyım?
Kaynaklarda başvuru zamanaşımının öğrenme tarihinden itibaren iki yıl olduğu belirtilmektedir. Ayrıca bu başvurunun dava şartı niteliği taşıdığı ifade edilmektedir.
Sigortasız motosiklet çarptı, kapsamda mı?
Kaynaklarda zorunlu trafik sigortası bulunmayan motosikletlerin sebep olduğu bedensel zararların Güvence Hesabı kapsamında olduğu belirtilmektedir.
Ödeme yapılınca sigortasız sürücü kurtulmuş mu oluyor?
Hayır. Hesap, yaptığı ödemeler için sigortasız aracın işletenine ve sürücüsüne rücu eder.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Yazıda yer alan hükümler 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve ilgili mevzuata dayanmaktadır; mevzuat güncellenebilir. Somut bir olayın nasıl sonuçlanacağı olayın kendi koşullarına göre belirlenir. Kendi durumunuz için acentenizden bilgi alınız; hukuki uyuşmazlık halinde avukata danışınız.