DASK binayı sigortalar, evi değil. Temelleri, taşıyıcı sistemi, dış duvarları, çatıyı ve döşemeleri karşılar; içerideki mobilyayı, beyaz eşyayı ve elektronik cihazları karşılamaz. Ayrıca yalnızca deprem ve depremin yol açtığı yangın, infilak, tsunami ve yer kaymasını kapsar — sıradan yangını, su baskınını ve hırsızlığı kapsamaz. Eşya teminatı yalnızca isteğe bağlı konut poliçesiyle sağlanır.
DASK hakkında en sık kurulan cümle şudur:
“DASK sadece dört duvarı karşılıyor.”
Bu cümle DASK’a biraz haksızlık — aslında yapının önemli bir bölümünü karşılıyor. Ama altındaki sezgi doğru, sadece yanlış yerden ifade ediliyor.
Doğru ayrım şu:
DASK binayı sigortalar. Siz evde yaşarsınız.
Bina, tapuya kayıtlı olan yapıdır. Ev ise içindeki her şeydir. İki poliçe bu iki farklı şeyi sigortalar ve birbirinin yerine geçmez.
DASK tam olarak neyi karşılar?
Listeyi görmek, sınırı da görmeyi kolaylaştırıyor.
Kapsam içinde olan bina bölümleri
- Temeller ve bağımsız bölümün ait olduğu binanın ana taşıyıcı sistemi
- Dışarıdan görülebilen dış duvarlar ve çatı
- Taban, tavan ve merdiven döşemeleri
- Pencere ve kapı kasaları
- Balkonlar ve bağımsız bölüme ait duvarlar
Bu bölümler birlikte veya ayrı ayrı hasar görmüş olsun, kapsam içindedir.
Hangi riskler?
DASK yalnızca şunları kapsar:
- Deprem
- Depremin neden olduğu yangın
- Depremin neden olduğu infilak
- Depremin neden olduğu tsunami
- Depremin neden olduğu yer kayması
Her maddedeki “depremin neden olduğu” ifadesi belirleyicidir. Buna birazdan döneceğiz.
Kapsam dışında kalanlar
| Kapsam dışı | Not |
|---|---|
| Mobilya, eşya ve kişisel eşyalar | Ayrı konut poliçesi gerekir |
| Enkaz kaldırma masrafları | — |
| Kira kaybı | — |
| İş durması ve kâr kaybı | — |
| Bedeni zararlar ve vefat | — |
| Depremden bağımsız yapı kusuru hasarları | — |
| Deprem dışı yangın, sel, su sızıntısı | Sık yaşanan ama kapsam dışı |
| Hırsızlık ve vandalizm | — |
İki ayrı boşluk var — ve karıştırılıyorlar
Bu ayrım yapılmadığı için çoğu kişi yanlış yerden endişeleniyor.
Dikey boşluk: miktar yetmiyor
DASK’ın teminatı, binanın brüt metrekaresi ile yapı tarzına göre belirlenen birim maliyetin çarpımıyla hesaplanır. Birim bedeller düzenli olarak güncellenir ve bir üst sınır bulunur.
Eğer evinizin yeniden yapım değeri bu teminatın üzerindeyse, aradaki fark size kalır.
Düzenleyici kurumun açıklaması bu noktada net: yeniden yapım değeri DASK teminatını aşıyorsa, aşan kısım için isteğe bağlı konut sigortası yaptırılabilir.
Bu, aynı kategoride (bina) bir miktar eksiğidir.
Yatay boşluk: kategori eksik
İkinci boşluk tamamen farklı. DASK limiti evinizi yeniden inşa etmeye yetse bile, içindeki hiçbir şeyi karşılamaz.
Mobilya, beyaz eşya, elektronik cihazlar, giysiler, enkaz kaldırma, geçici konaklama, kira kaybı — hepsi kapsam dışıdır, yetersiz değil.
Neden önemli?
Çünkü bu iki boşluk farklı insanları ilgilendirir.
Mütevazı bir dairede oturan biri “benim evim DASK limitinin altında, bana ek poliçe gerekmez” diye düşünebilir. Dikey boşluk açısından haklıdır. Yatay boşluk açısından tamamen korumasızdır.
İçerideki eşyanın toplam değeri, çoğu evde sahiplerinin tahmininden yüksektir.
“Depremin neden olduğu” ifadesinin anlamı
Bu, DASK’ın en çok yanlış anlaşılan sınırı.
Sıradan olaylar kapsam dışı
DASK’taki yangın teminatı, depremin yol açtığı yangını kapsar. Mutfakta çıkan bir yangını kapsamaz.
Aynı mantık diğerleri için de geçerli:
| Olay | DASK |
|---|---|
| Deprem sonrası çıkan yangın | ✅ Kapsam içi |
| Elektrik kontağından çıkan yangın | ❌ Kapsam dışı |
| Deprem kaynaklı yer kayması | ✅ Kapsam içi |
| Yoğun yağışta sel ve su baskını | ❌ Kapsam dışı |
| Patlayan borudan su hasarı | ❌ Kapsam dışı |
| Hırsızlık | ❌ Kapsam dışı |
İstatistiksel gerçek
Büyük deprem beklenen bir risktir ve ciddiye alınmalıdır.
Ama bir evin ömrü boyunca patlayan boru, su sızıntısı ve küçük yangın yaşama olasılığı, yıkıcı deprem yaşama olasılığından çok daha yüksektir.
Ve bu olayların hiçbiri DASK’ın konusu değildir.
Yani konut poliçesinin gerekçesi yalnızca deprem değil — deprem, listedeki maddelerden yalnızca biri.
Eşya teminatı gerçekte neyi kapsıyor?
Burada birkaç sürpriz var.
Kapsama girenler
- Mobilya, beyaz eşya, elektronik cihazlar, giysiler gibi taşınabilir eşyalar
- Kilitli kasada veya kilitli bir yerde saklanan mücevher ve ziynet eşyası — hırsızlığa karşı
- Açıkta bulunan mücevherler için de ayrıca teminat alınabilir
- Üst paketlerde ev dışında gasp, kapkaç ve yankesicilik
⚠️ Kapsam dışı kalanlar — en çok şaşırtanlar
Standart eşya teminatında şunlar kapsam dışıdır:
- Cep telefonları
- El ve taşınabilir bilgisayarlar
- Açıkta veya sundurma altında bulunan eşyalar
- Çek, kredi kartı, hisse senedi, altın külçe
- Motorlu taşıtlar ve canlı hayvanlar
- Aşınma, yıpranma gibi zamanla oluşan zararlar
İlk iki madde özellikle önemli: evdeki en değerli taşınabilir cihazların bir kısmı, eşya teminatının standart kapsamına girmiyor.
Bu, poliçe alırken sorulması gereken ilk sorulardan biri.
Elektronik cihaz teminatı ayrı bir başlık
Elektronik cihazlar için genellikle ayrı bir teminat bulunur ve limitini sigortalı kendisi belirler.
Dikkat edilmesi gerekenler:
| Konu | Uygulama |
|---|---|
| Muafiyet | Yangın ve hırsızlıkta uygulanmaz; diğer hasarlarda hasar bedelinin bir yüzdesi düşülür |
| Cihaz yaşı | Belirli bir yaşın üzerindeki modeller üst paketler dışında kapsam dışı kalabilir |
| Garanti kapsamı | Garantideki cihaz ve makine hasarları teminat dışı |
| Akıllı ev sistemleri | Sensörler ve belirli koşullarda sabit şarj üniteleri dahil olabilir |
Cihaz yaşı maddesi çoğu kişinin aklına gelmiyor. Evdeki televizyon veya beyaz eşya belirli bir yaşı geçmişse, hangi pakette teminatlı olduğu önceden netleştirilmeli.
Kiracılar: en çok kaybedecek, en az korunan grup
Bu bölüm, bu konudaki en büyük boşluğu ele alıyor.
Temel gerçek
DASK’ı yalnızca mülk sahibi yaptırabilir.
Bunun anlamı şu: kiracı, DASK sisteminin tamamen dışındadır.
Ve asimetri burada
| Binanın sahibi | Eşyanın sahibi | |
|---|---|---|
| Ev sahibi | Evet — DASK kapsamında | Hayır |
| Kiracı | Hayır | Evet — tamamı |
Yani kiracı, evdeki taşınabilir varlığın neredeyse tamamının sahibi — ama zorunlu sigorta sisteminin hiçbir parçası değil.
Buna rağmen yaygın düşünce şu: “Ev sahibinin DASK’ı var, ben güvendeyim.”
DASK bir hasar durumunda binayı tazmin eder ve ödeme mülk sahibine yapılır. Kiracının eşyası bu denklemde hiç yer almaz.
Kiracı ne yaptırabilir?
Kiracılar yalnızca kendi eşyalarını sigortalatabilir. Bu poliçeyle korunabilecekler:
- Yangın, hırsızlık, sel ve su baskını, deprem ve elektronik cihaz bozulması
- Kiracının yaptırdığı sabit işlemler — boya, badana, parke, dolap, anten gibi
- Mali sorumluluk — ev sahibinin veya komşuların mal ve bina zararlarına karşı, poliçe limiti dahilinde
- Kira kaybı — kiranın peşin ödenmiş olması koşuluyla
Üçüncü madde özellikle atlanıyor. Kiracının evinden kaynaklanan bir su hasarı alt komşuya zarar verdiğinde, sorumluluk kiracıdadır. Mali sorumluluk teminatı tam olarak bu durum için vardır.
Eşya bedelini belirlemek
Poliçenin en çok hata yapılan kısmı burası.
Hangi değer esas alınır?
Eşya bedeli genel olarak, poliçe tarihinde evdeki tüm eşyaların yeniden satın alınması durumunda ödenecek toplam bedel üzerinden belirlenir.
Yani eşyanızın bugünkü ikinci el değeri değil, yerine yenisini koyma maliyeti.
Not: Bu hesabın hangi esasa göre yapıldığı şirketten şirkete ve pakete göre farklılık gösterebiliyor. Poliçe alırken “eşya bedeli neye göre hesaplanıyor” sorusunun açıkça sorulması gerekir.
%10 kuralı
Beyan edilen bedel gerçek değerin altındaysa, hasarda eksik sigorta hükümleri devreye girer ve ödeme orantılı olarak azalır.
Ancak bir tolerans vardır: sigorta bedeli gerçek değerin en fazla %10 altındaysa eksik sigorta hükümleri uygulanmaz.
Bu tolerans güvenli bir pay bırakıyor gibi görünse de, enflasyonlu bir ortamda bir yıl içinde kolayca aşılabilir. Eşya değerleri yükselirken poliçe sabit kalırsa, aradaki fark sessizce büyür.
Bu mekanizma, konut poliçelerinde en sık karşılaşılan sorunlardan biri ve ayrı bir yazıda ayrıntılı olarak ele alınıyor.
Pratik yöntem
Eşya bedelini tahmin etmek zor görünür. Basit bir yaklaşım:
- Oda oda dolaşın ve içeride ne varsa listeleyin
- Her kalem için “bugün yenisini alsam ne öderim” sorusunu sorun
- Beyaz eşya, mobilya, elektronik, halı, giysi ve mutfak eşyalarını ayrı ayrı toplayın
- Çıkan toplam, çoğu kişinin ilk tahmininden belirgin biçimde yüksektir
Fotoğraf çekmek de işe yarar: hasar anında neyin bulunduğunu kanıtlamak, listeyi sonradan hatırlamaya çalışmaktan kolaydır.
İki poliçe birlikte nasıl çalışır?
Birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır.
| DASK | Konut sigortası | |
|---|---|---|
| Zorunlu mu? | Evet | Hayır |
| Kim yaptırır? | Yalnızca mülk sahibi | Mülk sahibi veya kiracı |
| Neyi sigortalar? | Bina yapısı | Bina ve/veya eşya |
| Hangi riskler? | Deprem ve deprem kaynaklı olaylar | Yangın, su, hırsızlık, deprem ve seçilen diğerleri |
| Eşya | Yok | Var (seçime bağlı) |
| Geçici konaklama / kira kaybı | Yok | Poliçeye göre olabilir |
| Enkaz kaldırma | Yok | Poliçeye göre olabilir |
Deprem hasarında sıralama
Bina hasarında önce DASK teminatı devreye girer. Konut poliçesindeki deprem teminatı ise, poliçe koşullarına bağlı olarak DASK’ın karşılamadığı kısma yanıt verebilir.
Bu nedenle çoğu sigorta şirketi, konut poliçesindeki deprem teminatı için geçerli bir DASK poliçesi arar. Bu koşul şirkete ve ürüne göre değişebildiğinden, poliçe alınırken açıkça teyit edilmelidir.
Poliçe alırken sorulacaklar
- Eşya teminatının limiti ne? Ve bu limit nasıl hesaplandı?
- Cep telefonu ve taşınabilir bilgisayar kapsamda mı? Değilse ek teminat mümkün mü?
- Elektronik cihaz teminatının limiti ve muafiyeti ne?
- Cihaz yaşı sınırı var mı? Evdeki eski cihazlar hangi durumda?
- Mücevher için kilitli muhafaza şartı var mı?
- Geçici konaklama ve kira kaybı teminatı var mı?
- Enkaz kaldırma kapsamda mı?
- Deprem teminatı için DASK şartı aranıyor mu?
- Kiracıysanız: mali sorumluluk teminatı dahil mi?
- Poliçe bedeli yıl içinde güncelleniyor mu?
Özet
DASK binayı sigortalar, evi değil. Temeller, taşıyıcı sistem, dış duvarlar, çatı, döşemeler, merdivenler, balkonlar ve kasalar kapsamdadır. Mobilya, beyaz eşya, elektronik cihaz, enkaz kaldırma, geçici konaklama ve kira kaybı kapsam dışıdır.
İki ayrı boşluk vardır ve karıştırılmamalıdır. Dikey boşluk, DASK teminatının yeniden yapım bedelini karşılamaması; düzenleyici kurum bu durumda aşan kısım için isteğe bağlı poliçe yaptırılabileceğini belirtiyor. Yatay boşluk ise kategori farkı: evin içindeki hiçbir şey DASK’ın konusu değil. İkincisi, evi küçük olanlar için de geçerlidir.
DASK yalnızca depremi kapsar. Mutfakta çıkan yangın, patlayan borudan su hasarı, sel ve hırsızlık kapsam dışıdır — ve bunların yaşanma olasılığı, yıkıcı bir depremden yüksektir.
Kiracılar sistemin tamamen dışındadır. DASK’ı yalnızca mülk sahibi yaptırabilir, ancak evdeki eşyanın sahibi kiracıdır. Kiracılar kendi eşyalarını, yaptırdıkları sabit işlemleri ve ev sahibi ile komşulara karşı mali sorumluluklarını sigortalatabilir.
Ve beyan edilen eşya bedeli önemlidir. Gerçek değerin %10’undan fazla altında kalan beyanlarda eksik sigorta hükümleri devreye girer ve ödeme orantılı azalır.
Mevcut DASK poliçenizin yanında bir konut poliçesi bulunup bulunmadığını ve varsa eşya teminatının güncel olup olmadığını kontrol etmek, bu yazıdan sonra atılabilecek en pratik adımdır.
Sıkça Sorulan Sorular
DASK eşyaları karşılar mı?
Hayır. DASK yalnızca binanın belirlenen yapı bölümlerini karşılar; mobilya, beyaz eşya, elektronik cihazlar ve kişisel eşyalar kapsam dışıdır. Eşya teminatı yalnızca isteğe bağlı konut sigortasıyla sağlanabilir.
DASK tam olarak binanın hangi bölümlerini kapsar?
Temeller ve ana taşıyıcı sistem, dışarıdan görülebilen dış duvarlar, çatı, taban, tavan ve merdiven döşemeleri, pencere ve kapı kasaları, balkonlar ve bağımsız bölüme ait duvarlar. Bu bölümler birlikte veya ayrı ayrı hasar görmüş olabilir.
DASK yangını karşılar mı?
Yalnızca depremin neden olduğu yangını karşılar. Mutfakta veya elektrik kontağından çıkan sıradan bir yangın kapsam dışıdır. Aynı şekilde deprem dışı sel, su sızıntısı ve hırsızlık da kapsam dışıdır.
Evim DASK limitinin altındaysa konut sigortasına gerek var mı?
Evet. Bu durum yalnızca teminat tutarıyla ilgili boşluğu kapatır. Evin içindeki eşyalar, enkaz kaldırma, geçici konaklama ve kira kaybı DASK’ın kapsamına hiçbir şekilde girmez; bu kategori farkı ev değerinden bağımsızdır.
Kiracıysam DASK yaptırabilir miyim?
Hayır. DASK’ı yalnızca mülk sahibi yaptırabilir. Kiracılar kendi eşyalarını, yaptırdıkları boya, parke ve dolap gibi sabit işlemleri ve ev sahibi ile komşulara karşı mali sorumluluklarını kapsayan bir konut poliçesi yaptırabilir.
Ev sahibimin DASK’ı varsa eşyam güvende mi?
Hayır. DASK binayı tazmin eder ve ödeme mülk sahibine yapılır. Kiracının eşyası bu kapsamın tamamen dışındadır. Eşya koruması için kiracının kendi adına bir poliçe yaptırması gerekir.
Cep telefonum ve dizüstü bilgisayarım eşya teminatında mı?
Standart eşya teminatında cep telefonları ile el ve taşınabilir bilgisayarlar genellikle kapsam dışıdır. Bu cihazlar için ayrı bir teminat mümkün olup olmadığı poliçe alınırken sorulmalıdır.
Elektronik cihazlar için ayrı teminat var mı?
Genellikle evet ve limitini sigortalı kendisi belirler. Yangın ve hırsızlık hasarlarında muafiyet uygulanmazken diğer hasarlarda hasar bedelinin bir yüzdesi düşülür. Ayrıca belirli bir yaşın üzerindeki cihaz modelleri üst paketler dışında kapsam dışı kalabilir.
Eşya bedelini nasıl belirlemeliyim?
Genel yaklaşım, evdeki tüm eşyaların bugün yeniden satın alınması durumunda ödenecek toplam bedeldir — ikinci el değeri değil. Hesabın hangi esasa göre yapıldığı şirkete ve pakete göre değişebildiğinden poliçe alırken açıkça sorulmalıdır.
Eşya bedelini düşük beyan edersem ne olur?
Eksik sigorta hükümleri devreye girer ve tazminat orantılı olarak azalır. Sigorta bedeli gerçek değerin en fazla %10 altındaysa bu hükümler uygulanmaz; ancak eşya değerleri yükselirken poliçe sabit kalırsa bu tolerans bir yıl içinde aşılabilir.
Konut poliçesindeki deprem teminatı için DASK şart mı?
Çoğu şirket konut poliçesindeki deprem teminatı için geçerli bir DASK poliçesi arar; konut poliçesinin deprem teminatı genellikle DASK’ın karşılamadığı kısma yanıt verir. Bu koşul şirkete ve ürüne göre değişebildiğinden poliçe alınırken teyit edilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Teminat kapsamları, limitler, muafiyetler ve istisnalar şirkete, ürüne ve pakete göre değişir. Bağlayıcı olan, poliçenizin genel ve özel şartlarıdır. Kendi durumunuz için poliçe belgelerinizi inceleyiniz veya sigorta acentenize danışınız.